Gedrag

Taal afpakken

Om ervoor te zorgen dat het geen chaos wordt, hebben we afspraken gemaakt. Bepaalde afspraken, geschreven of ongeschreven, zodat we onderling met elkaar overweg kunnen. Je kunt ze ook wel normen en waarden noemen. Gelukkig kunnen we met internet veel te weten komen over de normen en waarden die in andere landen gelden. Zo is het in Japan onbeleefd om elkaar aan te kijken en moet je in Engeland toch echt achteraan gaan staan als je op de bus wacht. Deze regels zijn met elkaar afgesproken en als je daar van afwijkt, ontstaat er onrust. In het ergste geval kan dit leiden tot een gevecht. Maar naast de afgesproken regels gebruiken we ook regels waarvan we eigenlijk niet weten waar ze vandaan komen. En toch doe je het automatisch. Heb je er ooit bij stil gestaan dat je de blik van een vreemde niet langer dan een fractie van een seconde vasthoudt? En als je dat wel doet, dit een onprettig gevoel kan geven? Wat zal er gebeuren als je leert om dit wel te gaan doen en dan gaat toepassen in het dagelijkse leven? De kans is groot dat je snel iemand tegen het lijf loopt die hier niet van gediend is. Naast de woordenwisseling die kan ontstaan, “heb ik wat van je aan” is al snel gezegd, bestaat ook de kans dat er fysiek geweld te pas komt. En dat alleen maar omdat je iemand aankijkt zonder weg te kijken. Ook al heb je misschien iets geleerd, in de praktijk zul je het bijstellen, zodat je niet in de problemen komt.

 

Ook honden leren van de praktijk. Wanneer ze pup zijn en later puber, leren ze van de fouten die ze maken. Ze proberen iets uit en aan de hand van de consequenties die volgen schaven ze hun communicatie bij. Maar, als je iets geleerd hebt, kun je het ook weer afleren. Het afleren gaat op eenzelfde manier als het aanleren. Als een hond keer op keer iets moet doen, kan deze het als normaal gaan vinden. Het kan ook voorkomen dat ze ander gedrag gaan laten zien omdat ze in een situatie worden gedwongen die niet fijn voor ze is. Of ze kunnen het verkeerde gedrag aanleren in hun ontwikkeling.

Het gebeurt vaak zonder dat we het in de gaten hebben. Het ontstaat uit gemak voor onszelf of omdat we niet beter weten. Soms zelfs omdat we het zo aanleren. Hieronder zal ik aan de hand van een aantal voorbeelden gedrag beschrijven zoals dit door honden wordt toegepast en hoe wij mensen daar vaak mee omgaan.

Meetrekken/frontale benadering

Hoe vaak gebeurt het wel niet dat een hond in de ankers gaat en de eigenaar met lichte dwang de hond mee trekt? Een hond kan bijvoorbeeld blokkeren omdat er een andere hond aankomt. Een hond die licht onzeker is, zal stoppen en gaan kijken. Kijken wat er aan komt. Veel honden maken zich kleiner, zakken iets door de poten, of gaan zelfs helemaal liggen. Als reactie zie je veel eigenaren moeite doen om de hond weer verder te laten lopen. Trekken aan de riem of tegen de hond praten om deze aan te moedigen weer verder te gaan. De hond die kiest om te bevriezen of te gaan liggen, is aan het communiceren met de andere hond. Honden weten dat een frontale benadering kan leiden tot een conflict. Door te bevriezen of te gaan liggen, geven ze aan dat ze geen bedreiging zijn of een conflict willen.

De voetpaden waar we over lopen zijn breed genoeg om elkaar te passeren, maar voor honden is het toch redelijk smal. Daarbij komt dat we aan de rechterkant lopen met de hond links. We zorgen er voor dat de honden elkaar frontaal benaderen. En in hondentaal is een frontale benadering vaak uitdagen tot een conflict. Door onze inrichting van de infrastructuur dwingen we de honden om elkaar te confronteren. De honden reageren hierop door kalmerende signalen af te gaan geven naar de andere hond: bevriezen en gaan liggen. Andere signalen die een hond afgeeft is bijvoorbeeld door een boog te willen gaan lopen. Ze gaan van het pad af zodat ze om de andere hond heen kunnen cirkelen. Of soms zullen ze alleen van plek gaan wisselen door aan de andere kant van de eigenaar te gaan lopen, rechts in plaats van links.

Als twee honden elkaar benaderen, zie je dat deze bijna nooit frontaal naar elkaar toelopen. In eerste instantie lopen ze schuin naar elkaar toe. Al cirkelend naderen ze elkaar dan. Door onze honden sociaal te maken en aan te leren dat een frontale benadering ook goed is, zie je bij sommige honden een verandering. Ze gaan dit ook toepassen wanneer ze los lopen. Maar je ziet ook dat ze de kalmerende signalen gaan toepassen als ze los zijn. Ze gaan langzamer lopen, maken zich kleiner en gaan vaak liggen bij de benadering van de andere hond. De hond heeft zijn taal aangepast, maar gebruikt nog steeds de juiste signalen om niet in een conflict te komen. Als we nu bij het wandelen aan de lijn de hond mee gaan trekken, dan bestaat de kans dat de hond ook leert om deze signalen niet meer te gebruiken. Het is daarom beter om je hond niet mee te trekken en gewoon de situatie te laten bekijken. Let er op dat je hond niet op de passerende hond springt, want dat wordt meestal niet gewaardeerd en kan leiden tot een conflict, omdat de andere hond vast zit en niet weg kan als deze dat zou willen.

Als je hond kiest om een boog te gaan lopen of dat hij aan de andere kant van je wil gaan lopen, laat dit dan gewoon toe. Vaak zie ik dat eigenaren alle moeite doen om dit te verhinderen. Een hond die een boog wil gaan lopen, gebruikt de hondentaal om een situatie niet te laten escaleren. Een hond die aan de andere kant van de eigenaar gaat lopen, wil gewoon meer veiligheid.

Een pup stopt ook met grote regelmaat. Veel pups gaan dan zitten en gaan om zich heen kijken. Een pup heeft veel te leren en moet veel indrukken opdoen. Dit gaat makkelijker wanneer ze zitten. Als alle indrukken verwerkt zijn, zie je ze gewoon weer opstaan om verder te gaan. Dit proces is belangrijk zodat ze op latere leeftijd meer bestand zijn tegen alle indrukken die op ze af komen. Het zitten is ook een sterk communicatiemiddel dat honden in kunnen zetten. Veel van de communicatiemiddelen die een hond gebruikt, zijn ervoor om niet in een conflict te komen. Zitten is één van deze middelen die aangeeft dat een hond geen conflict wil. Het niet meetrekken van een pup heeft daarom twee voordelen. De hond leert indrukken opdoen en een signaal te geven waarmee hij niet in een conflict terecht komt.

Staart tegenhouden

De staart van een hond is een belangrijk communicatiemiddel. De staart kan hoog gedragen worden of juist in het midden of laag. De staart kan stijf staan of juist ontspannen hangen. En ook het zwiepen kan van korte naar lange slagen gaan. De combinaties die met de staart gemaakt worden, zeggen veel over de gemoedstoestand van de hond en gebruikt hij naar andere honden toe.

De sterkte van het zwiepen van de staart is immens. Soms begrijp ik niet dat de staart van een hond niet breekt als deze weer tegen de deur of muur slaat. En als deze zweep tegen je been of gezicht komt, is dat helemaal niet fijn en kan zelfs pijn doen. Omdat we dat niet willen, zie ik regelmatig dat de staart in bedwang wordt gehouden. Wat we in feite doen, is het afnemen van de staartbeweging van de hond. Maar deze heeft de hond juist nodig om te laten zien dat hij bijvoorbeeld gelukkig is met de situatie. Honden met een afwijkende staart, zoals gecoupeerde honden (in Nederland gelukkig verboden, mits medisch nodig) of honden die een krulstaart op de rug dragen, komen vaker in lastige situaties terecht. Andere honden begrijpen niet wat de hond probeert te vertellen. Zo belangrijk kan de staart zijn.

Als je last hebt van de staart, is het beter om ervoor te zorgen dat je de situatie zo verandert dat het niet meer vervelend is. Als je er last van hebt als je bijvoorbeeld thuis komt, geef de hond dan even geen aandacht. Hij wordt hierdoor rustiger en zal minder hard met de staart slaan. Heb je een lage bijzettafel waarbij geen enkel glas veilig is, verplaats dan de glazen naar het midden of zorg ervoor dat de hond niet tussen de stoel of bank en de tafel komt. Als je toch een glas moet beschermen, houdt dan het glas vast en niet de staart. Een hond is gewend dat het soms ergens tegenaan zwiept, maar dat is totaal wat anders dan wanneer de staart vast wordt gehouden.

Grommen

Veel mensen zien grommen als ongewenst gedrag van de hond. Grommen komt dan ook bedreigend over. Voor een hond is grommen een communicatie middel en niet zozeer een bedreiging. Vaak zie ik dat dit voorkomt bij onzekere honden. Ze geven aan wat hun grens is. Helaas zie ik ook dat veel eigenaren dit niet begrijpen en zien als een bedreiging. Velen gaan er dan ook hard op in om het grommen te onderdrukken. Maar grommen is niet het eerste signaal wat ze inzetten. Honden gebruiken eerst andere signalen om aan te geven dat een grens is bereikt. Alleen wanneer deze signalen keer op keer genegeerd worden, zal een hond deze signalen gaan overslaan. Uiteindelijk kan dit leiden tot grommen en zelfs snappen of bijten van de hond. Als de eerste signalen gezien worden en deze ook worden gerespecteerd, zul je zien dat de hond begint te ontspannen en je meer gaat vertrouwen. En met dit vertrouwen kun je weer meer bereiken. Ik wil daarom niet zeggen dat je het zo moet laten, maar door een stap terug te doen kun je later verder komen dan wanneer je probeert door te zetten. Daarbij leert een hond dat de gebruikte signalen werken en hij ze niet hoeft over te slaan.

We richten graag ons leven in zodat het makkelijk voor ons is. Maar als we samen leven met een hond, is het ook nodig om rekening te houden met de taal die zij spreken. Wij kunnen makkelijker de taal begrijpen van de hond dan de hond onze taal leert met alle regels die daarbij horen. Je zult zien dat als je de taal van de hond begrijpt, je niet eens zo heel veel hoeft aan te passen. Wel krijg je een betere verstandhouding en minder ongewenst gedrag.

Om de bijhorende reacties te bekijken heb je een account nodig.

Registreer of log in als je reeds een account hebt.

Leden

156

Foto's

73

likes

61