Gedrag | Gezondheid en welzijn

Bijtincidenten en wondinfecties van de hond

Er zijn in Nederland ongeveer 1,5 miljoen honden. In een op de vijf huishoudens zijn een of meer honden aanwezig, meestal één hond. Huisdieren zijn heel belangrijk voor mensen. Ze hebben positieve effecten op de fysieke en psychische gezondheid en worden steeds vaker beschouwd als lid van het gezin. Helaas zijn er in sommige gevallen ook negatieve effecten op de gezondheid van de mens, zoals een allergie, overdracht van infecties (zoönosen) of krab- en bijtwonden. In Nederland worden jaarlijks circa 150.000 mensen gebeten door honden waarvan er 50.000 medische zorg nodig hebben. Er worden verder nog zo’n 230 slachtoffers opgenomen in het ziekenhuis. Gemiddeld zorgen bijtincidenten voor één dodelijk slachtoffer per jaar. Het is niet bekend hoeveel dieren, zoals katten en andere honden worden gebeten door honden.

Bijtincidenten

 

Hoog-risico honden

De laatste jaren zien we steeds meer berichten in de pers over bijtwonden van zogenaamde vechthonden, ook wel hoog-risico honden genoemd. Het zijn dieren die ernstig letsel kunnen toebrengen door hun onvoorspelbare bijtgedrag (lage aanvalsdrempel, niet waarschuwen, niet loslaten, schudden) in combinatie met hun bijtkracht (kaakopbouw, formaat, spieren). De overheid heeft een overzicht gepubliceerd van hondenrassen, look-a-likes en kruisingen met een hoog risico op agressief gedrag. Enkele voorbeelden zijn rassen als pitbull terriërs, American staffordshire terriër, boerboel, bull mastiff, bull terriër en de rottweiler.

 

De rol van de eigenaar

Wanneer een bijtincident optreedt dan zijn er drie factoren in het spel: de eigenaar, de hond en de context. De eigenaar bepaalt natuurlijk wat voor soort hond hij of zij kiest: wat voor ras, welke fokker en uiteindelijk welke individuele hond in een nest. Daarnaast speelt de eigenaar een belangrijke rol bij de opvoeding van de hond. Gaat de pup op puppycursus? Aan welke omstandigheden wordt de hond tijdens de opvoeding blootgesteld? Dit laatste wordt de socialisatiefase genoemd. In deze periode moeten de pups kennismaken met de rest van de buitenwereld om dat in hun latere leven te herkennen en als normaal te beschouwen. Tussen zes en twaalf weken leeftijd moeten ze kennismaken met mensen (ook kinderen en ouderen) en andere dieren en dit is ook de goede periode om naar de hondenschool te gaan. Ze wennen op een rustige wijze aan prikkels zoals het verkeer, autorijden, apparaten in huis enzovoort. In deze periode hierna tot een half jaar leeftijd gaat de hond leren dat alle zaken waarmee hij eerder is geconfronteerd niet gevaarlijk zijn. Wordt een pup aangeleerd dat bijten en agressief gedrag normaal is of juist niet? Wanneer dieren in deze periode specifieke prikkels niet krijgen aangeboden, dan kan afwijkend gedrag ontstaan. Voorbeelden zijn angststoornissen of agressief gedrag richting mensen en/of dieren. In latere fases kunnen bepaalde trainingen specifiek bijtgedrag in bepaalde situaties stimuleren of verminderen. Het beste is dus om op jonge leeftijd veel aandacht te besteden aan de opvoeding en naar een puppycursus te gaan.

 

De hond zelf

De hond bezit dus bepaalde ras-eigenschappen Als we kijken naar het gedrag dan is bekend dat bepaalde rassen een aanleg hebben om te verdedigen en te beschermen, zoals waak- en erfhonden. Een hond bezit ervaringen die zijn opgedaan tijdens de opvoeding zoals socialisatie, puppycursus en training. Verder hebben ze een eigen karakter en kan dominantie (overheersend gedrag) een probleem vormen en aanleiding geven tot bijtgedrag. Dit heeft voor een belangrijk deel te maken met erfelijke aanleg. Kenmerkend is bijvoorbeeld het (erfelijke) gedrag van border collies in het nest. Dit zijn schapendrijvers zonder aanleg om te bijten en willen steeds de andere pups bij elkaar houden. Daartegenover staat het gedrag van pitbull pups die al in het nest duidelijk bijtgedrag naar elkaar kunnen vertonen. Ook kan het zijn dat een dier wordt geboren met een geestelijke of lichamelijke afwijking waardoor afwijkend gedrag kan ontstaan. In het algemeen bijten honden niet zomaar mensen of andere dieren, tenzij het wordt uitgelokt. Het kan als normaal gedrag beschouwd worden wanneer een hond bijt wanneer deze gevaar of dreiging ervaart. Naast het gedrag spelen de lichamelijke eigenschappen een rol bij de ernst van bijtincidenten. De bouw van de schedel, het formaat van de hond en de spierkracht bepalen in sterke mate de schade door een hondenbeet. Een staffordshire terriër zal ernstigere wonden kunnen veroorzaken dan een teckel.

 

De omstandigheden waarin bijtincidenten optreden

De omstandigheden waaraan de eigenaar samen met zijn of haar hond wordt blootgesteld en het gedrag van slachtoffers zijn als laatste bepalend of de hond kan en zal bijten. Ernstige bijtincidenten ontstaan vooral in situaties waar sprake is van spanning, opwinding en/of bemoeienis met de hond. In veel gevallen bemoeide het slachtoffer zich met de hond of werd de hond door de eigenaar opgehitst. Dit laatste worden opzettelijke bijtincidenten genoemd. 

Ongeveer tweederde deel van de bijtincidenten doet zich voor binnen de privésfeer. Redenen kunnen zijn dat men onvoldoende op de hoogte is van het normale gedrag van honden, het niet goed kunnen inspelen op dit gedrag, het zonder toezicht in één ruimte achterlaten van kinderen en honden, het niet onderkennen van gevaarlijke situaties en onvoldoende kennis van de mate waarin het gekozen ras geschikt is voor de privésituatie. Kinderen moeten vaak leren hoe ze om moeten gaan met honden, wat wel en niet kan. Het is in veel gevallen niet de schuld van de hond als er gebeten wordt.  Zeker niet wanneer een hond wordt beschouwd en behandeld als een knuffelbeest.

 

Wondinfecties en behandeling

 

Infectierisico’s

De mondholtes van honden zijn een broeiplaats van allerlei bacteriën. Bijtwonden gaan daarom regelmatig gepaard met wondinfecties die veroorzaakt worden door bacteriën die door de bijtende tanden diep in de weefsels worden gebracht. Dit geldt voor alle diersoorten, maar bijtwonden van vleeseters zoals hond en kat en die van ratten veroorzaken de meeste en de ernstigste problemen. Honden kneuzen of verscheuren vaak de weefsels waar ze in bijten. Er kunnen daardoor grotere, open wonden optreden die aan de buitenlucht blootstaan. Daardoor worden abcessen, in tegenstelling tot de kat, nauwelijks gezien bij de hond.  

Van de bijtwonden bij de mens in Nederland wordt geschat dat 60 tot 90 procent wordt veroorzaakt door honden en 5 tot 20 procent door katten. Jonge kinderen worden het meest gebeten.

 

Nieuwe behandeladviezen

In 2017 publiceerde het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) een nieuwe behandelrichtlijn over bijtwonden. In het verleden werd geadviseerd om (bijt)wonden te spoelen en te ontsmetten. Het nieuwe advies luidt echter om een wond alleen nog te spoelen met lauwwarm, stromend kraanwater en geen ontsmettingsmiddelen te gebruiken. Het risico op ontsteken van een bijtwond varieert van 3 tot 18 procent en is afhankelijk van de diersoort en ernst (diepte) van de bijtwond. Bij ernstige bijtwonden, vooral in het gelaat en van de ledematen en bij personen met verminderde afweer, wordt door de arts antibiotica voorgeschreven. Bijtwonden worden niet gehecht in verband met het ontstekingsrisico, tenzij dit laag wordt ingeschat, er cosmetisch belang is en de wond binnen acht uur gesloten kan worden.

 

Preventie

 

Als men agressief gedrag bij de hond opmerkt, vooral naar kinderen toe, dan kan men het beste hulp zoeken van een hondentherapeut. Veel bijtwonden zijn namelijk te voorkomen door een goede opvoeding, maar ook door het gedrag van een hond beter te begrijpen en te herkennen. Voor meer informatie over dit probleem is een speciale website ontwikkeld: www.minderhondenbeten.nl.

Om de bijhorende reacties te bekijken heb je een account nodig.

Registreer of log in als je reeds een account hebt.

Leden

5034

Foto's

1029

likes

2840