Leefomgeving | Andere

De hond als onmisbaar familielid

Onze hond die vroeger een waakhond was, komt tegenwoordig zelfs tot in ons bed. De mens heeft de hond steeds meer naar zich toegetrokken. De vraag is, blijven we onze hond nog wel als dier zien? Redactie stagiair Gabriëlla Stam was benieuwd hoe hondeneigenaren de band met hun kameraad omschrijven en sprak met acht hondeneigenaren en drie deskundigen.

 

Acht hondeneigenaren ontmoetten elkaar digitaal en gingen met elkaar in discussie over drie stellingen. Hondengedragsdeskundige Sascha Gaus, GZ-psycholoog Nienke Endenburg en bijzonder hoogleraar Antrozoölogie Marie-José Enders-Slegers beantwoordden vragen over dit onderwerp in een persoonlijk interview.

 

 

Stelling 1: Ik zie mijn hond niet altijd als dier

Enders-Slegers: “Als we zeggen, ‘mijn hond is vriendelijk’, kun je zeggen dat is antropomorfisme [Het toekennen van menselijke eigenschappen aan dieren, red]. Je kunt ook zeggen, ‘Ik ken het gedrag van mijn huisdier zo goed dat ik kan interpreteren wat hij wil uitdrukken naar me. Hij is blij, dat zie ik aan z’n ogen en aan z’n houding. Dat zien we aan elkaars houding en gezicht, dus waarom zouden we dat niet herkennen bij een dier? Het is geen mens, als mensen zeggen ‘hij is als een kind voor me’, dat zegt alleen iets over hun relatie, en dat betekent dat zij gewoon bezig zijn met het zorgen voor het dier.” 

 

Gaus: “Als hondengedragsdeskundige sta ik tamelijk relaxt in bijvoorbeeld het kleden van je hond, als jouw hond er maar geen last van heeft. Het is natuurlijk niet goed voor bijvoorbeeld een chihuahua die altijd in een handtasje zit en vrijwel nooit meer loopt. Hij moet ook gewoon kunnen lopen, rennen en spelen. In de regel vinden heel veel honden die aandacht wel fijn. ‘Dat mag toch niet,’ dacht ik vroeger van honden met een kerstmuts op. Nu denk ik daar veel genuanceerder over. Als jij dat op een leuke manier doet met je hond, je beloont hem bijvoorbeeld, dan hecht hij heel erg aan de interactie die hij met jou heeft. Dan vindt hij het wel leuk als hij een mutsje op heeft. Het mag de kern van het dier alleen nooit schaden.” 

 

Joy: “Als ze meegaan naar een verjaardagsfeestje doe ik ze wel soms een strikje aan of een dasje. Ik ben ook hondentrimmer, dus ik kan er wel soms mee prutsen.”

 

Martijn: “Voor mij is het gewoon een hond. Hij heeft vier poten, een staart en een kop en that’s it. Ik train die hond ik doe er alles aan, en dan verwacht ik van die hond ook loyaliteit naar mij toe terug. Dat is juist het issue dat ik soms heb, dat mensen hun honden als het ware ‘verkinderen’. Een klein voorbeeld: Ik ben met mijn herdershond aan het trainen en op een gegeven moment komt er een kleine chihuahua in dat trainingsgebied die in één keer op mijn hond af sprint. Mijn hond wordt getraind voor waak en verdediging, dus hij weet dat hij die hond niet mag bijten. Maar hij wordt wel aangevallen. Ondertussen blijft die chihuahua maar keffen en in mijn hond zijn poten bijten. Ik ging toen met die mensen in gesprek, en het enige wat ze zeiden was ‘ja maar onze hond mag toch ook gewoon met jouw hond spelen?’ Ik zit natuurlijk niet op zulk soort honden te wachten. Doordat we honden steeds meer als kinderen zien, krijgen die honden steeds meer gedragsproblemen.” 

 

Erica: “ik weet niet of ik met kinderen ook zo zou omgaan, dat mijn kind maar op alles en iedereen mag aflopen.”

 

Martijn: “Mijn oppaskindje stapt ook overal op af. De mentaliteit van de maatschappij is helemaal aan het veranderen, dat zie je gewoon.”

 

 

Stelling 2: Mijn hond staat op dezelfde plek als mijn kind(eren) of is als een kind voor me

Enders-Slegers: “Het is niet raar als iemand zegt dat de hond als een maatje of als een kind voor diegene is. Het geeft iets weer over de soort relatie die ze ermee hebben.”

 

Gaus: “Wie een kind heeft, heb ik zelf ook gemerkt, weet dat er toch echt een verschil is in hoe je staat ten opzichte van je kind en ten opzichte van je huisdier. Maar ze zijn heel erg afhankelijk van ons. Wij bepalen wat ze doen, wanneer ze dat doen en wanneer ze dat mogen doen.”    

 

Sandra: “Natuurlijk komen mijn kinderen eerst, dat is logisch. Ik ga mijn honden nooit tekortdoen, maar het is een andere liefde. Die liefde is wel gedeeld, en ik vind het belangrijk dat ik ook aan mijn kinderen meegeef dat ze respect moeten hebben voor een dier, dat je die bijvoorbeeld geen pijn mag doen.”

 

Joy: “Als ik een kindje heb, denk ik dat dat kindje wel boven mijn honden gaat staan. Dat is je eigen vlees en bloed. Ik heb me wel voorgenomen dat ik nooit van mijn leven een van mijn honden weg zou doen voor mijn kind. Omdat dat kind er in een keer is betekent niet dat mijn honden in een keer opzijgeschoven moeten worden.”

 

Laura: “Ik hoort dat wel veel, mensen die achteraf een hond wegdoen. Dat vind ik zo erg...”

 

Joy: “Zelfs al gaat het met je kind moeizaam, je kunt altijd beter je tijd erin steken om dat te doen lukken.”

 

Laura: “Waarom doen ze hun kinderen nooit weg dan, altijd een hond?” 

 

Martijn: “Mijn oppaskindje van vier jaar oud loopt tussen de husky's en de herders en dan laat ze die husky's links liggen, want die gaan niet achter een balletje aan. Terwijl, de herder komt de hele dag met een balletje. Dus dat kind gaat vanzelf ook een hond kiezen waar ze mee om kan gaan, dat gaat vanzelf.”

 

 

Stelling 3: Mijn hond is een onmisbaar familielid

Endenburg: “80 procent van de huisdier bezitters ziet zijn of haar huisdier als lid van het gezin. In onze maatschappij is er natuurlijk heel veel eenzaamheid en allerlei sociale structuren zijn afgebrokkeld. Je ziet steeds meer alleenstaanden, en mensen zijn veel meer van dorpen naar steden getrokken. Ik woon zelf in een klein dorp, dus stel je voor dat er iets met mij zou gebeuren en dat ik hier dood zou liggen. Dan weet ik zeker dat binnen een dag de buren op de stoep staan, terwijl je soms in de krant leest dat je wel drie maanden dood op je flat kan liggen. En dan zie je dat het huisdier daar heel erg die vervangende mens gaat worden.”

 

Natacha: “Je hebt iemand om voor thuis te komen.” 

 

Suraya: “Ze hebben mij ook uit mijn depressie geholpen, ze zijn training voor mijn werk en ze zijn mijn sportmaatjes. Zonder hun zou het leven saai zijn. Ze brengen mij heel veel afleiding. Als ik hier even gek doe en ga dansen, dan ben ik nooit alleen. De honden doen gezellig mee!”

 

Kimberley: “Geen één hond hier in huis, dat kan ik mentaal niet aan. Mijn honden, eigenlijk mijn hoeveelheid honden, houden mezelf rustig. In mijn jeugd was ik vrij hevig, zo'n wilde tienerdochter zoals ze het zouden noemen. Sinds ik me bezighoud met dieren ben ik veel rustiger geworden.”

 

Martijn: Elke hond is een individu, die kun je niet vervangen. Maar mijn sledehondenteam moet door, dus voordat de ene overlijdt heb ik eigenlijk alweer een andere. Ik zou wel graag wat minder honden willen hebben. Maar helemaal geen honden, dat wil ik ook weer niet. In de winter worden ze vier à vijf keer in de week getraind. Dat is toch een stok achter de deur. Je moet de deur uit, dus je bent altijd in beweging.

 

 

Conclusie

Over de eerste stelling, ‘ik zie mijn hond niet altijd als dier’, was niet elke eigenaar het eens. De ene hondeneigenaar vindt dat een strikje in de vacht zo nu en dan wel moet kunnen. Wie echter honden gebruikt voor de sport of ermee traint, ziet de hond sneller alleen als dier, wat natuurlijk wel nog steeds de beste verzorging nodig heeft. Het zien van een hond als een kind kan zelfs leiden tot gedragsproblemen als het geen consequente opvoeding krijgt.

 

De tweede stelling, ‘Mijn hond staat op dezelfde plek als mijn kind(eren) of is als een kind voor me’, laat het verschil zien tussen eigenaren met en eigenaren zonder kinderen. Wie een kind heeft, zegt dat het kind logischerwijs op de eerste plek komt. De liefde en relatie met beide is alleen niet te vergelijken. Wie een kinderwens heeft, ziet ook niet zo snel dat de hond op dezelfde plek komt te staan als het kind. Maar een hond wegdoen voor het kind, daar zouden de eigenaren erg veel moeite mee hebben. 

 

De laatste stelling, ‘mijn kat is een onmisbaar familielid’, laat zien hoe belangrijk eigenaren de relatie met hun hond achten. Het dier helpt hun uit een depressie en zijn een maatje in huis. Voor wie werkt met honden is de hond misschien meer onmisbaar omdat het onderdeel kan zijn van een team. De eigenaren waren het over één ding wel helemaal eens: een hond vervangen kan niet, maar zonder hond komen te zitten? Dat ook niet. 

 

  • Natacha Montens heeft een sint-bernard en in het verleden meerdere honden gehad.

     

  • Erica Bos heeft een Friese stabij. 

     

  • Martijn Verhaegen heeft acht werkhonden waarvan siberische husky’s, een hound en een herder

     

  • Suraya van Hoogen heeft vijf honden waarvan een bordercollie, een terriër kruising, twee Akita hybrides en een Kaukasische herder hybride.

     

  • Laura van Gigch-Scheffer heeft drie honden. Een poedel, shih tzu en een boomer.

     

  • Sandra van de Wiele heeft een Roemeense herdershond en twee kinderen.

     

  • Joy Steenbeke heeft zes honden, waarvan vijf keeshondjes en één Chow Chow.

     

  • Kimberley Swiggers heeft elf honden, waarvan acht Roemenen, twee Belgen en een Spaanse.

     

  • Sacha Gaus (de dochter van) was zeventien jaar directeur van de Martin Gaus Academie. In 2019 heeft ze de Martin Gaus Academie verkocht aan Prins Petfoods en is zij lid van de Raad van Advies, sectie ‘hond’.

     

  • Nienke Endenburg is GZ-psycholoog en universitair docent aan de Universiteit Utrecht, faculteit Diergeneeskunde, departement Dier in Wetenschap en Maatschappij.

     

  • Marie-José Enders-Slegers is bijzonder hoogleraar Antrozoologie aan de Faculteit Psychologie van de Open Universiteit in Heerlen en bestudeert de relatie tussen mens en dier.

     

  • Gabriëlla Stam loopt stage bij Me & My Dog (en Me & My Cat) en doet daarvoor ook haar afstudeeronderzoek naar het huisdier als onmisbare familielid en de vermenselijking ervan. Voor de online communities maakt ze daarover een videoserie. 
     

Ook reageren op deze stellingen? Reageer hieronder!

Om de bijhorende reacties te bekijken heb je een account nodig.

Registreer of log in als je reeds een account hebt.

Leden

3831

Foto's

782

likes

1895