Dierenarts | Gezondheid en welzijn

Het gezichtsvermogen van de hond

Wat wij mensen zien is niet hetzelfde als wat de hond ziet.  Of liever gezegd: de hond ziet beelden anders dan wij. Niet in zwart-wit zoals vroeger werd gedacht, maar wel minder kleurrijk. Daarnaast speelt de stand van de ogen een rol. Hoe verder de ogen zijwaarts zijn geplaatst des te groter wijkt het beeld af van wat mensen zien.

De werking van het oog

Het grondprincipe van het zien is bij hond en mens hetzelfde. We hebben beiden licht nodig. Licht bestaat uit  elektromagnetische golven. Ogen vangen uitgezonden of teruggekaatst licht op en de hersenen vertalen dit in beeld en kleur.

Zo werkt het bij alle zoogdieren. De functie en werking van de ogen van zoogdieren komt zodoende in grote lijnen met elkaar overeen. Het oog heeft het zogenoemde hoornvlies, dat het licht doorlaat, buigt of breekt om het zo op de juiste plaats te brengen.

Daarachter bevindt zich de iris met een ‘gat’ en dat is de pupil. De pupil vergroot zich bij weinig licht en verkleint zich met veel licht. Vlak achter de iris bevindt zich de lens.

Rondom de lens zitten spiertjes die hem vlakker of boller maken. Daardoor worden de lichtstralen zodanig afgebogen dat beelden scherp worden waargenomen. Net als bij een fototoestel.

Uiteindelijk komt het gebundelde licht bij de achterwand van het oog en daar op het netvlies (retina). Het netvlies bestaat uit lichtgevoelige cellen die via de gezichtszenuw met de hersenen in verbinding staan. De lichtsignalen worden via de gezichtszenuw naar de hersenen overgebracht.

 

De hond

Vroeger dacht men dat honden alleen zwart-wit beelden zagen, maar dat is niet waar. Een hond ziet wel kleuren. Alleen zien ze andere kleuren dan wij. Honden zien niet beter of slechter, maar anders.

In het netvlies zitten kegeltjes en staafjes. De iris is opgebouwd uit twee types van licht gevoelige cellen: kegeltjes en staafjes. Mensen hebben drie soorten kegeltjes waarvan elk kegeltje gevoelig is voor een andere kleur: rood, groen en blauw. Met deze drie kegels kunnen wij alles volledig in kleur zien. Bij de hond is dat een beetje anders. Zij hebben maar twee soorten kegeltjes. Bovendien hebben ze maar tien procent van het aantal kegeltjes dat wij hebben. Dat is de reden waarom honden minder kleuren zien en de kleuren die zij wel zien, zijn minder intens.

 

Staafje en kegeltjes

Staafjes nemen bewegingen waar en doen dat al bij heel weinig licht. Kegeltjes zien kleuren en pikken gedetailleerd licht op. Het netvlies van een hond heeft een hoge concentratie van staafjes. Daarom zien honden beter in het donker en zo kunnen zij bewegingen goed opmerken. Bij daglicht ziet een hond wat minder goed en dat geldt vooral voor stilstaande objecten. Bewegende beelden ziet de hond juist heel goed. Ook zien ze beter in het donker dan in het licht door de pigmentlaag tussen het netvlies en vaatvlies. Deze laag weerkaatst het licht. Dat is te zien aan het oplichten van de ogen als het donker is.

 

Wetenschappelijk onderzoek

Op de universiteit van Californië is onderzoek gedaan naar kleurenblindheid bij honden. De honden kregen steeds drie lichtpanelen op een rij te zien. Twee daarvan hadden dezelfde kleur. De honden moesten dan de afwijkende kleur aanduiden. Bij een goed antwoord werd de hond beloond. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat honden geel en blauw goed kunnen onderscheiden. Zij zien geen onderscheid tussen rood en groen. Violet en blauw versmelten en zien zij als dezelfde blauwe tint.

 

Bij weinig licht

Er zijn drie redenen waarom honden beter in het donker zien dan mensen. Ze bezitten aanzienlijk meer staafjes dan mensen. Deze staafjes zijn zeer lichtgevoelig en daardoor kunnen ze zelfs bij weinig licht toch goed zien. Naast de staafjes zijn er nog twee onderdelen van het oog die van belang zijn voor de hoeveelheid licht dat het oog binnenkomt. Dat zijn het hoornvlies en de lens. Het hoornvlies is het doorzichtige deel aan de buitenkant van het oog. Daar valt het licht naar binnen. De lens zit achter de pupil. Honden hebben een groter hoornvlies dan mensen. Zo kunnen ze meer licht opvangen.

Iedereen heeft wel eens een met flitslicht gemaakte foto van een hond gezien. De ogen zijn dan wit. Dat is de reflectie van de ‘spiegeltjes’ achter het netvlies. De Latijnse naam daarvoor is het tapetum lucidum, dat zo veel betekent als lichtend tapijt. Het glimmende oppervlak weerspiegelt het flitslicht. Zo wordt  binnenkomend licht extra benut. Mensen kunnen dat niet en daarom zien honden beter in het donker dan wij.

 

Verschil met mensen

Mensen hebben een veel grotere ooghoogte dan honden, want wij zijn immers langer. Wij zien daarom een veel groter gebied de hond. De mens ziet beelden bijna parallel. Dat wil zeggen dat beide ogen bijna hetzelfde zien. Het gezichtsveld van een hond is veel groter, maar het beeld dat zij met beide ogen samen zien, is kleiner. Honden hebben een zogenoemd blind veld. Dat is een gebied dat geen van beide ogen ziet. Dat heeft te maken met de plaatsing van ervan. Op korte afstand kan een mens beter zien dan een hond.

Tot slot een opmerkelijk feit. Europese honden kunnen wel televisiebeelden zien en Amerikaanse honden niet. Dat ligt niet aan de hond, maar aan de televisietechniek. De Amerikaanse beelden bevatten 525 beeldlijnen per seconde en de Europese 625. 525 beeldlijnen is niet snel genoeg is voor de hond om een beeld vast te leggen. Hij ziet dan alleen lijnen die steeds veranderen, maar ziet daarin geen samenhang.

Overigens geldt dit alleen voor analoge televisie.

 

Hoe is het gesteld met het gezichtsvermogen van jouw hond?

 

Om de bijhorende reacties te bekijken heb je een account nodig.

Registreer of log in als je reeds een account hebt.

Leden

1177

Foto's

453

likes

423